Legacy zonder alles te slopen

“Binnen het leerlingeninformatiesysteem Somtoday bepalen rollen en rechten precies wat een gebruiker mag doen. Denk aan: cijfers invoeren, leerling gegevens bekijken of alleen iets zien als je ook echt de docent bent. Dat zit bovendien op meerdere niveaus: van hele teams tot individuele rollen. Logisch dat het complex wordt.  

Waarom dit niet meer werkte

Die hele logica zat vast aan de frontend. Zolang alles via de webapp liep, werkte dat prima. Tot we nieuwe applicaties ontwikkelden. Apps voor docenten, leerlingen en ouders. Het werd ingewikkeld. Developers die iets met rechten wilden doen, moesten zelf gaan uitzoeken hoe alles aan elkaar hing. Lijstjes maken. Relaties napluizen. Als dit, dan ook dat. Voor simpele checks kostte dat een kwartier. Voor complexere situaties was je zo een paar uur verder.  

De code kraken: loskoppelen en doorbouwen

Kan dit niet gewoon makkelijker? Vroegen meerdere collega’s zich af. Het standaardantwoord was altijd hetzelfde: nee, want het zit vast aan de frontend en we hebben het altijd zo gedaan. Dat was voor mij geen bevredigend antwoord. Ik dacht: het kan wel anders.

Wat volgde was geen kleine tweak, maar een fundamentele ingreep. Ik trok het hele rechtenframework los van de frontend. Alles wat eerst alleen daar werkte, maakte ik beschikbaar voor de hele applicatie. Daar zat meteen ook de grootste uitdaging.

De bestaande frontend verwachtte nog steeds de oude manier van werken. Dus ik bouwde een nieuwe adapter van autorisatierechten om het systeem heen: een laag die doet alsof er niets veranderd is. De frontend denkt nog steeds dat hij met het oude systeem praat. Ondertussen draait er iets compleet nieuws onder de motorkap. Een brug tussen oud en nieuw.

Van uitzoekwerk naar één check

Het resultaat is simpel. Waar developers eerst door lijsten en afhankelijkheden moesten ploegen, is dit nu geautomatiseerd. Geen uitzoekwerk meer. Geen verborgen afhankelijkheden. Geen verrassingen.

Nieuwe rechten toevoegen gaat sneller. Code is beter leesbaar. En de kans op fouten wordt kleiner. Nog voor dat deze nieuwe module live was, deelde een collega al niet meer anders te willen: “Ik heb eigenlijk geen zin meer om het op de oude manier te doen.” Dat was leuk om te horen.  

Laat je niet tegenhouden door ‘het kan niet'

De echte waarde ziet niet alleen in de oplossing zelf, maar in hoe die tot stand kwam. Laat je niet tegenhouden door ‘het kan niet’. Dat iets altijd zo is geweest, betekent niet dat het zo moet blijven.

Bij Topicus krijg je de ruimte om dat soort aannames te challengen. Om iets open te trekken, uit te pluizen en opnieuw op te bouwen. Zonder alles stuk te maken. Soms betekent dat dat je een systeem van twintig jaar oud een beetje voor de gek moet houden. Dat maakt het werk zo leuk.”